Röportaj Yapan Kişiye Ne Denir? Hayatın İçinden Komik Bir Yolculuk
Hadi bakalım, kahvemi alayım, dizüstü bilgisayarı açayım ve kendi kendime “bugün ne saçmalamalıyım” sorusunu sormadan başlamayayım. İzmir’in o deniz kenarı esintisiyle 25 yaşında bir genç olarak, arkadaş ortamında espri bombardımanına tutulsam da, içten içe her şeyi fazla düşünen ben, bir gün kendime sordum: “Röportaj yapan kişiye ne denir?”
Evet, çok temel bir soru gibi görünebilir, ama işin içine biraz mizah katınca olay bambaşka bir hâl alıyor. Düşünsene; sen bir arkadaşınla oturuyorsun, çayını yudumluyorsun, bir yandan da hayatın anlamını sorguluyorsun ve aniden biri çıkıp sana “Röportaj yapan kişiye ne denir?” diye soruyor.
Röportaj Yapan Kişi: Sadece Bir Meslek Mi?
Meslek dedik ama işin aslı öyle basit değil. Bizim kültürümüzde röportaj yapan kişiye genellikle “gazeteci” denir. Ama bu kelimeyi sıkıcı bir biçimde bırakmak, tıpkı arkadaş ortamında yaptığım kötü şakalar gibi olur. Bir röportaj yapan kişi aslında aynı zamanda dedektif, psikolog, bazen de terapist olabilir.
Geçen gün kafede otururken arkadaşım Ayşe bana bakıp şöyle dedi:
— “Sen bir röportaj yapacak olsan, önce soruları mı hazırlarsın yoksa kahveni mi?”
İçimden düşündüm: “Kahve her zaman önce gelir. Ama soruları hazırlamak yoksa sonra utanç fırtınasına tutulurum.”
İşte tam burada, röportaj yapan kişi sadece sorular soran biri değil, aynı zamanda sorularının peşinden koşan bir merak makinesi hâline geliyor.
Gündelik Hayattan Komik Röportaj Sahnesi
Mesela İzmir’de Bornova’da yürüyorsunuz. Karşınıza biri çıkıyor, elinde telefon, not defteri ve hafif bir gerginlik var. Evet, röportaj yapan kişi. Ama nasıl mı görünüyor? Şöyle:
— “Merhaba, sizinle birkaç soru sorabilir miyim?”
— “Tabii,” diyorsunuz, ama iç sesiniz şöyle diyor: “Yahu bu çocuk ne kadar ciddi, sanki Nobel alacakmış gibi soruyor.”
Tam o anda arkanızda martılar ciyaklıyor, yan masada biri simidini düşürüyor ve bütün sahne bir anda slapstick komediye dönüyor. Röportaj yapan kişi ise sabırla notlarını alıyor, ama siz fark etmiyorsunuz: kahvenizin köpüğüyle dalga geçiyor gibi hissettiren bir evren var ortada.
Kendinle Dalga Geçmek
Kendi deneyimlerimden bir sahne: geçen gün arkadaşlarımın doğum gününde, mikrofon yerine kek kullanarak “röportaj” yaptım. Sorular:
— “Bugün nasılsın?”
— “Pasta daha önce böyle güzel miydi?”
İşte bu an, bana şunu öğretti: Röportaj yapan kişi, soruları ne kadar ciddi olursa olsun, komik durumların merkezine düşebilir. Hatta bazen kendi kendine gülmekten notları karıştırabilir.
İç sesim o an şöyle diyordu:
> “Tamam, işte yeni bir meslek dalı: Kekli Röportaj.”
Röportaj Yapan Kişinin Gizli Yetenekleri
Aslında röportaj yapan kişi, hayatın gizli kahramanıdır. Çünkü o kişi sadece sorular sormakla kalmaz, insanların en gizli yanlarını, bazen farkında olmadıkları düşüncelerini ortaya çıkarır.
Mesela ben, arkadaşlarımla kahve içerken şunu fark ettim: Herkes kendi hikâyesini anlatırken, röportaj yapan kişi bir tür “hikâye dedektifi” oluyor. Hatta bazen farkında olmadan, kendi hayatının mizahını da buluyor.
— Arkadaşım: “Sence röportaj yapan kişi hep ciddi mi olmalı?”
— Ben: “Hayır, bazen kahve lekesiyle savaşan bir kahraman olabilir.”
Sonuç: Röportaj Yapan Kişi Sadece Bir Kelimeyle Bitmez
Röportaj yapan kişiye ne denir? Basitçe “gazeteci” diyebiliriz. Ama işin içine biraz mizah, biraz iç ses ve biraz da İzmir’in esintisi girince, bu kişi aynı zamanda bir dedektif, bir komedyen ve bir insan gözlemcisi hâline gelir.
Hayatın içinden sahnelerle dolu, kahve lekeleri, simit kazaları ve martı sesleri arasında dolaşan bir kahraman… İşte bu, röportaj yapan kişinin sıradışı yüzü. Ve ben, kendimi dalga geçmeden anlatamasam da, en azından gülümsetmeyi başarıyorum.
Yani bir dahaki sefere bir röportaj görecekseniz, sakın sadece soruları düşünmeyin. Arkasında kahkaha, kahve ve biraz da hayatın kendisi vardır.
—
Bu yazıyı okurken belki kahkaha attınız, belki de “Evet, bu genç haklı” dediniz. Ama unutmayın, röportaj yapan kişi sadece soru sormakla kalmaz; hayatın içinden komik ve düşündürücü anları yakalayan, bazen kendiyle dalga geçen, ama asla okurunu küçümsemeyen bir maceraperesttir.
İzmir’in rüzgârı gibi hafif, kahve gibi yoğun ve arkadaş sohbeti gibi eğlenceli… İşte röportaj yapan kişi tam olarak böyle bir şey.